· 1 dk okuma · Emre Meriç
Elle çizmek: Eskiz defterini neden hâlâ yanımızda taşıyoruz
Bilgisayarın her şeyi çizebildiği bir dönemde elle eskiz yapmayı neden bırakmadığımızı, defterin düşünme biçimimizi nasıl etkilediğini anlatıyoruz.

Bugün bir mekanı ilk eskizden fotogerçekçi görsellere kadar tamamen bilgisayarda tasarlamak mümkün. Yine de toplantılara, şantiyelere ve yolculuklara giderken çantamızda hâlâ bir eskiz defteri ve birkaç kalem oluyor. Bu bir nostalji meselesi değil; elle çizmenin düşünmeye başka türlü yardım ettiğine inanıyoruz.
Belirsizliğe izin vermek
Ekranda çizilen bir çizgi baştan kesindir: bir uzunluğu, bir kalınlığı, bir katmanı vardır. Elle çizilen bir çizgi ise kararsız olabilir. Yumuşak bir kurşun kalemle çekilen birkaç üst üste çizgi, henüz karar verilmemiş bir duvarı ya da bir açıklığın olası yerlerini aynı anda gösterebilir.
Tasarımın ilk günlerinde tam da bu belirsizliğe ihtiyacımız var. Erken kesinlik, iyi bir fikrin önünü kesebilir. Defterde fikirler daha uzun süre açık kalıyor.
Hız ve sohbet
Bir işverenle masada konuşurken bir kesiti ya da bir oturma düzenini birkaç saniyede kağıda dökmek, konuşmanın akışını bozmaz. Aksine, karşımızdaki kişi kalemi alıp çizime bir şey eklediğinde gerçek bir ortak çalışma başlar. Ekran çoğu zaman tek kişiliktir; kağıt ise masanın ortasında durur.
Görmek için çizmek
Çizmek yalnızca bir fikri anlatmanın değil, bir şeyi görmenin de yoludur. Bir camiyi, bir sokak cephesini ya da bir oteldeki bir merdiveni çizmeye çalıştığımızda, ona bakarken fark etmediğimiz oranları ve birleşimleri görmeye başlarız. Gezilerde çektiğimiz fotoğrafların çoğunu unutuyoruz; çizdiğimiz yerleri ise yıllar sonra bile hatırlıyoruz.
Defterden ekrana
Elle çizim bilgisayarın yerini almıyor; ikisi farklı aşamaların aracı. Bizim çalışma biçimimizde defter, kararların henüz olgunlaşmadığı ilk evrede kullanılıyor. Bir fikir yeterince netleştiğinde ölçekli çizime ve üç boyutlu modele geçiyoruz. Ama süreç boyunca bir sorunla karşılaştığımızda yeniden kağıda dönüyoruz.
Başlamak için
Elle çizmeye yeniden başlamak isteyenlere önerimiz şu: Pahalı malzemelere gerek yok. Cebe sığan, kalın sayfalı bir defter ve yumuşak bir kalem yeterli. İyi çizim yapmaya değil, sık çizmeye odaklanın. Bir kahve beklerken karşınızdaki pencereyi çizmek bile gözü eğitir.
- eskiz
- elle çizim
- tasarım süreci